Alicja w Krainie Czarów – obsada filmu i dubbingu

Alicja w Krainie Czarów (2010) to jeden z najbardziej rozpoznawalnych filmów Tima Burtona – produkcja, która połączyła klasyczną literaturę z ciemną, baśniową estetyką reżysera. Film zebrał gwiazdorską obsadę po obu stronach Atlantyku i zarobił ponad miliard dolarów w kinach na całym świecie. Polska wersja dubbingowa, przygotowana przez studio SDI Media Polska, również nie pozostawała w tyle pod względem obsady – za mikrofonami stanęli m.in. Cezary Pazura, Katarzyna Figura i Małgorzata Kożuchowska. Poniżej znajdziesz kompletne zestawienie oryginalnej obsady i polskiego dubbingu.

Film i jego twórcy – podstawowe fakty

Alicja w Krainie Czarów (ang. Alice in Wonderland) to amerykański film fantasy z 2010 roku w reżyserii Tima Burtona, stanowiący filmową adaptację powieści Lewisa Carrolla Alicja w Krainie Czarów i Po drugiej stronie lustra. Scenariusz do tej fantastycznej produkcji stworzyła Linda Woolverton, która stoi za sukcesem Króla Lwa.

Film był luźno inspirowany powieściami Lewisa Carrolla oraz animowaną produkcją Disneya z 1951 roku. Zdjęcia realizowano w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Za zdjęcia odpowiadał Dariusz Wolski, a muzykę skomponował Danny Elfman. Film w wybranych kinach był dostępny w wersji Disney Digital 3D, IMAX 3D oraz RealD 3D.

Wyniki box office: Film zarobił łącznie ponad 1,025 miliarda dolarów na całym świecie, co dało mu drugie miejsce wśród najbardziej kasowych filmów 2010 roku. Podczas oficjalnej premiery zarobił ponad 116 milionów dolarów – najlepszy wynik wiosenny wszech czasów.

Dzieło Tima Burtona zostało wyróżnione dwoma Oscarami, za kostiumy i scenografię, i otrzymało trzy nominacje do Złotych Globów. Premiera kinowa filmu w Polsce odbyła się 5 marca 2010 roku. Dystrybutorem była firma Forum Film Poland.

Oryginalna obsada – aktorzy na planie

Obsada angielska to prawdziwy przekrój przez najlepszych aktorów brytyjskich i hollywoodzkich. W roli tytułowej wystąpiła Mia Wasikowska, Johnny Depp jako Szalony Kapelusznik, Helena Bonham Carter jako Czerwona Królowa, Anne Hathaway jako Biała Królowa oraz Alan Rickman jako Absolem.

W tytułowej roli wystąpiła młoda australijska aktorka polskiego pochodzenia – Mia Wasikowska. Jej bohaterka, dziewiętnastoletnia Alicja, lada chwila miała zaręczyć się z synem angielskiego arystokraty, gdy los ponownie rzuca ją do Krainy Czarów.

Crispin Glover wcielił się w Ilosovica Stayne’a – Waleta Kier, natomiast Matt Lucas zagrał podwójną rolę Dyludyludi i Dyludyludama. Wśród aktorów grających na planie znaleźli się także Marton Csokas jako ojciec Alicji Charles Kingsleigh, Lindsay Duncan jako jej matka Helen Kingsleigh, Leo Bill jako Hamish Ascot i Frances de la Tour jako Ciotka Imogena.

Oryginalna obsada głosowa – gwiazdy za mikrofonem

Znaczna część postaci w filmie to stworzenia animowane lub hybrydowe – ich głosów użyczyli wybitni aktorzy brytyjscy. Michael Sheen podłożył głos pod Białego Królika, Alan Rickman pod Absolema (Gąsienicę), Barbara Windsor pod Suseł (Mniamałygę), Stephen Fry pod Kota z Cheshire, Paul Whitehouse pod Marcowego Zająca, Timothy Spall pod Bayarda (Psa Gończego), Michael Gough pod Uilleama (Ptaka Dodo), a Christopher Lee pod Żaberzwłoka.

Imelda Staunton użyczyła głosu Mówiącym Kwiatom, natomiast Jim Carter wcielił się w głos Kata Czerwonej Królowej. To wyjątkowo imponująca lista nazwisk jak na role drugoplanowe – każda z tych postaci, choć pojawia się na ekranie na kilka minut, ma wyraźną osobowość.

W obsadzie głosowej znalazł się m.in. Christopher Lee jako Żaberzwłok – jedna z ostatnich większych ról aktora, który przez całe życie specjalizował się w postaciach mrocznych i monumentalnych.

Polska wersja dubbingowa – kto odpowiadał za produkcję

Za opracowanie polskiej wersji dubbingowej filmu, w reżyserii Wojciecha Paszkowskiego, odpowiada studio SDI Media Polska. Dialogi polskie napisał Jan Wecsile. To szczególnie interesujący wybór – Wecsile nie sięgnął po żadne z istniejących polskich tłumaczeń Carrolla.

Chociaż w momencie premiery filmu książkowa Alicja w Krainie Czarów dostępna była w przekładach dziewięciu tłumaczy, odpowiedzialny za polskie dialogi Jan Jakub Wecsile nie opierał się na żadnym z nich, sam tłumacząc wymyślone przez Carrolla nazwy. Przykładowo vorpal sword, w najpopularniejszym polskim przekładzie autorstwa Macieja Słomczyńskiego nazywany migbłystalnym mieczem, w filmie nazywany jest turpim koncerzem, a Jabberwocky – Żaberzwłokiem (Dżabbersmokiem u Słomczyńskiego).

Nad nagraniem i montażem dźwięku w wersji polskiej pracowali Jarosław Wójcik i Anna Żarnecka. Kierownictwo produkcji nadzorowały Beata Jankowska i Urszula Nowocin, a opiekunem artystycznym był Mariusz Arno Jaworowski.

Główne role w polskim dubbingu

Marta Wierzbicka jako Alicja

Marta Wierzbicka użyczyła głosu Alicji Kingsleigh w polskim dubbingu. To rola wymagająca – Alicja jest na ekranie przez niemal cały czas trwania filmu, a jej głos musi oddawać zarówno niepewność nastolatki, jak i determinację bohaterki odkrywającej swoje przeznaczenie. Wierzbicka poradziła sobie z tym zadaniem w sposób, który sprawił, że polska wersja jest odbierana jako naturalna i spójna.

Cezary Pazura jako Szalony Kapelusznik

Cezary Pazura podłożył głos pod Szalonego Kapelusznika, którego w oryginale zagrał Johnny Depp. To jedna z najbardziej charakterystycznych ról w całym filmie – ekscentryczna, pełna gwałtownych zmian nastroju, wymagająca od aktora dużej elastyczności wokalnej. Pazura, znany przede wszystkim z ról komediowych, ale też dramatycznych, wniósł do tej postaci własną energię.

Katarzyna Figura i Małgorzata Kożuchowska jako królowe

Katarzyna Figura użyczyła głosu Czerwonej Królowej (w oryginale Helena Bonham Carter), a Małgorzata Kożuchowska – Białej Królowej (w oryginale Anne Hathaway). Obie postacie są swoistymi przeciwieństwami – Czerwona Królowa to tyranka z wybuchowym temperamentem, Biała to wyciszona, nieco eteryczna władczyni. Dobór dwóch tak różnych aktorek do tych ról był przemyślany.

Pozostałe role polskiego dubbingu

Poza czwórką głównych głosów polska wersja dubbingowa dysponowała bogatą obsadą drugoplanową. Bartłomiej Topa wcielił się w Skazeusza (Waleta Kier), Jan Jakub Wecsile – w Dyludyludi i Dyludyludama, Krzysztof Dracz – w Białego Królika, Jan Peszek – w Kota z Cheshire, Miłogost Reczek – w Absolema, Jadwiga Jankowska-Cieślak – w Mniamałygę (Suseł), a Grzegorz Pawlak – w Marcowego Zająca.

W pozostałych rolach wystąpili m.in.:

• Małgorzata Braunek – Helena Kingsleigh (matka Alicji)
• Anna Dereszowska – Małgorzata
• Dominika Kluźniak – Faith Chattaway
• Halina Łabonarska – Lady Ascot
• Barbara Wrzesińska – Ciotka Imogena
• Franciszek Pieczka – Żaberzwłok
• Aleksander Bednarz – Lord Ascot
• Piotr Kozłowski – Hamish
• Brygida Turowska – Dworzanka
• Zofia Jaworowska – Fiona Chattaway

Warto zwrócić uwagę na obsadzenie Franciszka Pieczki w roli Żaberzwłoka – postaci, której w oryginale głosu użyczył Christopher Lee. Obaj aktorzy mają podobnie charakterystyczne, głębokie głosy, co sprawia, że to zestawienie jest jednym z trafniejszych w całym polskim dubbingu.

Zestawienie: oryginał kontra polska wersja

Dla przejrzystości warto zebrać najważniejsze pary aktorskie w jednym miejscu:

• Alicja Kingsleigh – Mia Wasikowska / Marta Wierzbicka
• Szalony Kapelusznik – Johnny Depp / Cezary Pazura
• Czerwona Królowa – Helena Bonham Carter / Katarzyna Figura
• Biała Królowa – Anne Hathaway / Małgorzata Kożuchowska
• Skazeusz / Walet Kier – Crispin Glover / Bartłomiej Topa
• Biały Królik – Michael Sheen / Krzysztof Dracz
• Kot z Cheshire – Stephen Fry / Jan Peszek
• Absolem (Gąsienica) – Alan Rickman / Miłogost Reczek
• Suseł / Mniamałyga – Barbara Windsor / Jadwiga Jankowska-Cieślak
• Marcowy Zając – Paul Whitehouse / Grzegorz Pawlak
• Żaberzwłok – Christopher Lee / Franciszek Pieczka
• Dyludyludi i Dyludyludam – Matt Lucas / Jan Jakub Wecsile

Kontynuacja i emisje telewizyjne

W 2016 roku powstała kontynuacja filmu – Alicja po drugiej stronie lustra. Polska wersja dubbingowa oryginalnego filmu przez lata regularnie gościła na antenie polskich stacji. Film był emitowany przez Polsat Film w wersji z kinowym dubbingiem, podobnie jak wcześniej na TVN-ie. Potwierdza to fakt, że Polsat jest raczej przychylny wobec emitowania kinowego dubbingu do aktorskich produkcji familijnych.

Polska wersja językowa, przygotowana przez SDI Media Polska pod reżyserią Wojciecha Paszkowskiego, jest więc wersją, którą większość polskich widzów zna z kina i telewizji – i to właśnie ona stała się dla wielu punktem odniesienia przy odbiorze tej produkcji.