Paulina Polko - kim jest i co robi w życiu?

Paulina Polko to jedna z niewielu polskich badaczek, które z powodzeniem łączą świat nauki z praktyką instytucjonalną na najwyższym szczeblu. Zanim trafiła na uczelnię, pracowała jako dziennikarka, urzędniczka i analityczka w Kancelarii Prezydenta RP oraz Biurze Bezpieczeństwa Narodowego. Dziś jest dr hab., prof. Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej i kierowniczką Katedry Nauk o Bezpieczeństwie. Szerszej publiczności znana jest też jako współautorka książek popularnonaukowych pisanych wspólnie z mężem – generałem Romanem Polko, byłym dowódcą jednostki specjalnej GROM.

Wykształcenie – od dziennikarstwa do nauk politycznych

Paulina Polko jest absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego (Wydział Nauk Politycznych i Dziennikarstwa) oraz studiów doktoranckich Collegium Civitas i Instytutu Studiów Politycznych PAN. To dość rzadkie połączenie – dziennikarstwo jako punkt wyjścia, a następnie pogłębione studia socjologiczne i politologiczne w dwóch renomowanych ośrodkach badawczych.

W 2010 roku obroniła doktorat o oligarchicznej monarchii oświeconej w systemie demokratycznym na przykładzie Włoch pod rządami Silvia Berlusconiego. To nieoczywisty temat jak na kogoś, kto z czasem stanie się ekspertką od bezpieczeństwa – ale dobrze pokazuje zakres zainteresowań: mechanizmy władzy, systemy polityczne, relacje między przywódcą a instytucjami.

W 2023 roku uzyskała stopień doktora habilitowanego. Habilitacja to w polskim systemie akademickim istotny próg – potwierdza samodzielność naukową i otwiera drogę do kierowania zespołami badawczymi oraz pełnienia funkcji profesorskich.

Kariera przed uczelnią – dziennikarstwo i praca w instytucjach państwowych

Zanim Paulina Polko związała się na stałe ze światem akademickim, przeszła przez kilka bardzo różnych środowisk zawodowych. Pracowała jako dziennikarka m.in. w „Życiu” i wydawnictwie Axel Springer Polska, współpracowała z miesięcznikiem „Unia & Polska”. To były lata zdobywania warsztatu – umiejętności tłumaczenia skomplikowanych tematów w przystępny sposób, co widać do dziś w jej podejściu do popularyzacji nauki.

Pracowała także jako analityk w Gabinecie Prezydenta Warszawy, Kancelarii Prezydenta RP i Biurze Bezpieczeństwa Narodowego, gdzie odpowiadała także za redakcję kwartalnika „Bezpieczeństwo Narodowe”. Praca w BBN to nie jest typowe miejsce dla akademika – to środowisko, w którym kwestie bezpieczeństwa mają bezpośrednie przełożenie na realne decyzje państwowe. To doświadczenie wyraźnie ukształtowało jej późniejsze zainteresowania badawcze.

Działalność naukowa – czym zajmuje się profesor Polko?

Sekurytyzacja jako główny obszar badań

Specjalizuje się w problematyce sekurytyzacji, polityki bezpieczeństwa i nowych kategorii bezpieczeństwa; wśród jej zainteresowań badawczych wymieniane są także bezpieczeństwo międzynarodowe, migracje oraz percepcja bezpieczeństwa. Sekurytyzacja to proces, w którym dane zjawisko – migracje, pandemia, zmiany klimatyczne – zostaje przedstawione jako zagrożenie bezpieczeństwa, co uzasadnia nadzwyczajne środki polityczne. To temat niezwykle aktualny i kontrowersyjny.

Profesor Polko nie boi się stawiać trudnych pytań. Jej zdaniem bezpieczeństwo stało się „metaoperatorem” – pojęciem tak pojemnym, że pod jego parasolem można ukryć niemal każdą niepopularną politykę. A to prowadzi do utraty wrażliwości społecznej i ryzyka, że w chwili realnego zagrożenia nikt nie potraktuje ostrzeżenia poważnie.

Projekty naukowe i dorobek publikacyjny

Według profilu uczelnianego jest autorką około stu publikacji naukowych z zakresu bezpieczeństwa politycznego, sekurytyzacji i poszerzania kategorii bezpieczeństwa. To imponujący dorobek, obejmujący zarówno artykuły w polskich, jak i zagranicznych czasopismach naukowych.

Według informacji uczelni była kierowniczką bądź członkinią zespołów pięciu projektów naukowych finansowanych przez Komisję Europejską, program Interreg oraz NAWA. Udział w projektach europejskich to nie tylko prestiż – to dowód na to, że jej badania wpisują się w szerszy, międzynarodowy kontekst.

Paulina Polko jest autorką lub współautorką około stu publikacji naukowych. Uczestniczyła w pięciu projektach badawczych finansowanych m.in. przez Komisję Europejską i program Interreg.

W pracach badawczych zajmuje się też konfliktami hybrydowymi, w tym wojnami informacyjnymi, propagandą i dezinformacją. To obszar, który po 2022 roku zyskał szczególne znaczenie – i który sprawia, że jej ekspertyza jest regularnie poszukiwana przez media i instytucje.

Akademia WSB – kierowniczka Katedry Nauk o Bezpieczeństwie

Paulina Polko jest dr hab., prof. AWSB, kierowniczką Katedry Nauk o Bezpieczeństwie Akademii WSB. Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej to uczelnia z silnym profilem praktycznym, co dobrze koresponduje z doświadczeniami zawodowymi Polko – połączenie teorii naukowej z realnymi doświadczeniami instytucjonalnymi to rzadkość.

Poza kierowaniem katedrą pełni też funkcję Dyrektora Biura Rozwoju Nauki w Akademii WSB, co oznacza odpowiedzialność za strategiczny rozwój działalności badawczej całej uczelni. Jako Kierownik Katedry Nauk o Bezpieczeństwie, od 2013 roku systematycznie prowadzi też wykłady popularnonaukowe w ramach Uniwersytetów Dziecięcych. To nieoczywiste połączenie – ekspertka od terroryzmu i bezpieczeństwa państwa, która potrafi tłumaczyć te tematy dzieciom.

Książki popularnonaukowe – nauka dla szerszej publiczności

Paulina Polko nie zamknęła się w świecie akademickich monografii. Wspólnie z mężem, generałem Romanem Polko, napisała kilka książek adresowanych do szerokiej publiczności. Każda z nich dotyka tematów bezpieczeństwa, przywództwa i zarządzania kryzysowego – ale w formie dostępnej dla niespecjalistów.

„Szefologika, czyli logika szefowania” – to wywiad rzeka, który Paulina Polko przeprowadziła z Romanem Polko, generałem dywizji, dwukrotnym dowódcą elitarnej jednostki GROM i doktorem nauk o zarządzaniu. W rozmowie poruszono temat uniwersalnych zasad obowiązujących każdego lidera.
„Bezpiecznie już było. Jak żyć w świecie sieci, terrorystów i ciągłej niepewności” – książka napisana wspólnie z Romanem Polko, wydana przez Editio w 2018 roku.
„RozGROMić kryzys. Jak żyć w świecie doświadczonym przez pandemię, kryzys i wojnę” – kolejna wspólna pozycja pary Polko, wydana przez Onepress.
„Bezpieczeństwo narodowe Rzeczypospolitej Polskiej. Wybrane problemy” – publikacja współredagowana z Ryszardem Szynowskim, wydana przez Akademię WSB w 2021 roku.

Profesor Polko zachęca badaczki i badaczy do obecności w mediach i świadomej popularyzacji wyników badań – nie z potrzeby autopromocji, ale dlatego, że społeczeństwo ma prawo wiedzieć, co wynika z finansowanych przez nie projektów. Podkreśla, że nauka nie powinna zamykać się w prestiżowych czasopismach, a każdy akademik i akademiczka powinni umieć w kilku zdaniach wyjaśnić, czym się zajmują i dlaczego ma to znaczenie.

Nauka a polityka – krytyczne spojrzenie na decyzje władzy

Paulina Polko nie ogranicza się do opisywania rzeczywistości – potrafi ją też krytycznie oceniać. Profesor Polko – z wykształcenia politolożka – podkreśla, że decyzje polityczne rzadko biorą się ze spokojnych analiz, raportów czy refleksji ekspertek i ekspertów. To obserwacja poparta latami pracy zarówno w instytucjach państwowych, jak i na uczelni.

Badaczka szczegółowo wyjaśnia, dlaczego współczesna sekurytyzacja migracji jest nieproporcjonalnie duża. Wiele problemów jest dziś przedstawianych jako zagrożenia, tymczasem można je rozwiązać w ramach zwykłych procesów decyzyjnych – bez potrzeby ogłaszania kolejnych stanów wyjątkowych czy wdrażania nadzwyczajnych środków. To stanowisko, które wymaga odwagi – szczególnie w debacie publicznej, gdzie retoryka bezpieczeństwa jest niezwykle silna.

Wybrane publikacje naukowe

Dorobek naukowy Pauliny Polko obejmuje publikacje w polskich i zagranicznych pismach naukowych. Wśród tematów, którymi się zajmowała, znalazły się m.in.:

problematyka sekurytyzacji, polityki bezpieczeństwa i nowych kategorii bezpieczeństwa,
sekurytyzacja komunikacji w przestrzeni publicznej podczas pandemii COVID-19 (publikacja w Journal of Security and Sustainability Issues, 2020),
polityka bezpieczeństwa prezydentów Polski w latach 1990–2017 (Security Forum),
problematyka bezpieczeństwa wewnętrznego w programach polskich partii politycznych po 1989 roku (Historia i Polityka),
polityka migracyjna w programach polskich partii politycznych po 1989 roku (Wschodnioznawstwo).

Życie prywatne

Paulina Polko jest żoną generała Romana Polko – dwukrotnego dowódcy elitarnej jednostki specjalnej GROM i twórcy struktury wojsk specjalnych w Polsce. Małżeństwo łączy ich nie tylko prywatnie, ale i zawodowo – wspólnie napisali kilka książek, w których perspektywa wojskowego dowódcy i cywilnej analityczki uzupełniają się wzajemnie.

Prywatnie pani profesor jest żoną i mamą oraz współwłaścicielką kotki Kai. Pełne nazwisko Pauliny Polko brzmi Paulina Bolibrzuch-Polko – nazwisko panieńskie Bolibrzuch pojawia się w starszych publikacjach i notach biograficznych.

Paulina Polko w mediach i debacie publicznej

Paulina Polko jest regularnie zapraszana do udziału w audycjach, podcastach i debatach dotyczących bezpieczeństwa. Gościła m.in. w podcaście Uniwersytetu SWPS „Głosy Humanistyki”, gdzie rozmawiała o mechanizmach sekurytyzacji i odpowiedzialności naukowców za komunikację publiczną. To środowisko – łączące naukę z popularyzacją – jest jej wyraźnie bliskie.

Jej podejście do mediów jest dalekie od akademickiego hermetyzmu. Uważa, że ekspert ma obowiązek tłumaczyć skomplikowane zjawiska w sposób zrozumiały – i robi to konsekwentnie, zarówno w książkach popularnonaukowych, jak i w wystąpieniach publicznych. W świecie, w którym pojęcie „bezpieczeństwo” jest nadużywane przez polityków wszystkich opcji, taki głos ma realną wartość.

Paulina Polko – kim jest i czym się zajmuje?