Oszukać przeznaczenie 4 – obsada i bohaterowie

Kiedy „Oszukać przeznaczenie 4” działa najlepiej, uwagę przyciąga nie tylko seria widowiskowych zgonów, ale też układ postaci wrzuconych w prosty, brutalny mechanizm losu. Kiedy nie działa, najszybciej wychodzi na jaw to, że bohaterowie są tu mniej pogłębieni niż w najmocniejszych częściach cyklu. Mimo tego właśnie obsada i relacje między postaciami decydują o tym, czy seans daje frajdę, czy zostaje tylko efektowną rozwałką. To film, w którym warto wiedzieć, kto jest kim, bo bez tego łatwo przeoczyć sens całej układanki.

Główna obsada filmu

Czwarta część serii z 2009 roku stawia na młodą obsadę, typową dla kina grozy tamtego okresu. W centrum historii znajduje się grupa osób, które unikają śmierci po katastrofie na torze wyścigowym. Potem uruchamia się dobrze znany fanom schemat: śmierć wraca po ocalałych w ustalonej kolejności.

• Bobby Campo – Nick O’Bannon
• Shantel VanSanten – Lori Milligan
• Mykelti Williamson – George Lanter
• Haley Webb – Janet Cunningham
• Nick Zano – Hunt Wynorski
• Krista Allen – Samantha Lane
• Andrew Fiscella – Andy Kewzer
• Justin Welborn – Jonathan Groves
• Stephanie Honoré – mechanik/ochroniarka toru

To nie jest obsada oparta na wielkich nazwiskach. Film korzysta raczej z twarzy rozpoznawalnych dla widzów horrorów, thrillerów i seriali. Dzięki temu łatwiej sprzedać wrażenie, że ogląda się zwykłych ludzi wpakowanych w bardzo niezwykłą sytuację.

W przeciwieństwie do kilku wcześniejszych odsłon serii, tutaj większy nacisk położono na tempo i widowiskowość śmierci niż na rozbudowanie psychologii bohaterów.

Nick O’Bannon i Lori Milligan – centrum historii

Nick O’Bannon to główny bohater filmu i zarazem kolejny w serii „wizjoner”, czyli osoba, która widzi katastrofę chwilę przed jej nadejściem. Gra go Bobby Campo, aktor dobrze wpisujący się w schemat protagonistów młodzieżowego horroru: czujny, spięty, momentami nieco zagubiony, ale wystarczająco wiarygodny, by utrzymać historię.

Nick nie jest najbardziej charyzmatyczną postacią całego cyklu, ale spełnia swoją funkcję. To bohater reaktywny – nie tyle prowadzi akcję, ile próbuje nadążyć za tym, co już zostało uruchomione. W tej części ma też wyjątkowo silne przekonanie, że można jeszcze coś zmienić, co podkręca napięcie aż do finału.

Lori Milligan jako partnerka, nie tylko „dziewczyna głównego bohatera”

Lori Milligan, grana przez Shantel VanSanten, formalnie pełni rolę partnerki Nicka, ale nie zostaje całkowicie zepchnięta na drugi plan. To postać bardziej przytomna, niż mogłoby się wydawać po pierwszych scenach. Nie wpada w histerię przy każdej kolejnej tragedii, tylko próbuje zrozumieć reguły działania całego mechanizmu.

Jej obecność porządkuje film emocjonalnie. Bez Lori Nick byłby postacią zawieszoną między wizjami a paniką, a tak dostaje kogoś, przy kim może wybrzmieć bardziej ludzki wymiar historii. W kinie tej serii to ważne, bo same sceny śmierci szybko potrafią zdominować wszystko inne.

Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, że relacja Nicka i Lori nie ma takiej siły jak najlepsze duety z poprzednich części. Jest funkcjonalna, momentami sympatyczna, ale raczej nie zostaje w pamięci na długo. To bardziej narzędzie narracyjne niż prawdziwie głęboki związek.

Mimo to oboje spełniają podstawowe zadanie: spajają fabułę i dają widzowi punkt odniesienia. W filmie opartym na serii nagłych, widowiskowych zgonów to wcale nie jest mało.

Pozostali ocaleni – kto naprawdę zapada w pamięć

Drugi plan w „Oszukać przeznaczenie 4” jest nierówny. Część postaci została napisana szkicowo, ale kilka osób wybija się wyraźnie. Najlepiej wypada George Lanter, grany przez Mykelti’ego Williamsona. To bohater starszy od reszty grupy, bardziej opanowany, przez co stanowi ciekawy kontrapunkt dla młodszych i bardziej impulsywnych ocalałych.

George wnosi do filmu coś, czego chwilami brakuje reszcie obsady: ciężar. Nie chodzi tylko o wiek czy sposób mówienia, ale o poczucie, że ten człowiek naprawdę rozumie, jak blisko wszyscy byli końca. Dzięki temu sceny z jego udziałem mają więcej znaczenia niż typowe wymiany zdań o tym, kto zginie następny.

Janet Cunningham, grana przez Haley Webb, trafia do historii jako jedna z bardziej rozpoznawalnych bohaterek drugiego planu. Wynika to głównie z miejsca, jakie zajmuje w łańcuchu wydarzeń, i z kilku mocniejszych scen. Sama postać nie jest szczególnie rozbudowana, ale działa dobrze jako element napięcia.

Hunt Wynorski w wykonaniu Nicka Zano to z kolei typ aroganckiego lekkoducha, który wpisuje się w logikę serii bardzo czytelnie. Tego rodzaju bohaterowie zwykle istnieją po to, by dodać konfliktu i dać widzowi wyraźny kontrast wobec bardziej odpowiedzialnych postaci. Hunt dokładnie tak działa – jest drażniący, impulsywny i przez to łatwy do zapamiętania.

Bohaterowie epizodyczni i ich rola w konstrukcji filmu

W tej części szczególnie wyraźnie widać, że nie każdy bohater ma być pełnoprawną postacią. Niektórzy istnieją przede wszystkim po to, by uruchomić konkretną sekwencję napięcia albo spektakularną śmierć. Dotyczy to choćby Samanthy Lane, Andy’ego Kewzera czy Jonathana Grovesa.

To może brzmieć jak wada, ale w obrębie tej serii jest to zabieg świadomy. „Oszukać przeznaczenie” zawsze działało trochę jak makabryczna układanka: widz obserwuje ludzi, przedmioty i drobne sygnały, próbując odgadnąć, co za moment stanie się przyczyną tragedii. W takim modelu nawet krótko obecny bohater może być istotny.

Postaci jako nośniki scen śmierci

Czwarta część bardzo mocno podporządkowuje bohaterów widowisku. Oznacza to, że część ról zostaje zbudowana wokół jednego pomysłu inscenizacyjnego. Samantha, Andy czy Jonathan nie mają rozbudowanych łuków fabularnych, ale ich obecność pozwala filmowi utrzymać rytm i eskalować napięcie.

To właśnie tutaj pojawia się główna różnica między tą odsłoną a lepiej ocenianymi częściami serii. W najlepszych momentach cyklu postaci najpierw interesują jako ludzie, a dopiero potem jako potencjalne ofiary. W „czwórce” bywa odwrotnie: najpierw pojawia się pytanie, w jaki sposób zginą, a dopiero później – jeśli w ogóle – kim są.

Nie wszystkim to przeszkadza. Dla części widzów to wręcz zaleta, bo film nie udaje dramatu psychologicznego i od początku gra w otwarte karty. Kto oczekuje bardziej mięsistych bohaterów, najpewniej uzna tę część za chłodniejszą i mniej angażującą.

W praktyce warto patrzeć na tych bohaterów jak na elementy mechanizmu, a nie osobne miniportrety psychologiczne. Wtedy łatwiej docenić, jak sprawnie film ustawia kolejne zagrożenia.

Jak obsada wypada na tle innych części serii

To jeden z częściej wracających tematów przy rozmowach o filmie. Obsada „Oszukać przeznaczenie 4” jest poprawna, ale rzadko bywa wskazywana jako najmocniejszy punkt całej serii. W porównaniu z częścią pierwszą czy piątą brakuje tu wyrazistszych osobowości i lepszej chemii między bohaterami.

Nie oznacza to jednak całkowitej porażki. Aktorzy dobrze odnajdują się w konwencji kina nastawionego na szybkie tempo, gwałtowne zwroty i przesadę. Problem leży bardziej w scenariuszu niż w samych wykonawcach. Gdy postać dostaje mało miejsca, nawet dobry aktor niewiele z tym zrobi.

• Mocna strona: czytelny podział ról i łatwość rozpoznania bohaterów
• Słabsza strona: ograniczona głębia psychologiczna
• Najbardziej wyrazisty drugi plan: George Lanter
• Najważniejsza para: Nick i Lori

Jeśli patrzeć wyłącznie na bohaterów, „Oszukać przeznaczenie 4” częściej pamięta się przez konkretne sceny niż przez konkretne postacie.

Kogo warto zapamiętać po seansie

Dla osoby, która dopiero wchodzi w serię, najważniejsze są cztery nazwiska i odpowiadające im postaci: Bobby Campo jako Nick, Shantel VanSanten jako Lori, Mykelti Williamson jako George oraz Nick Zano jako Hunt. To oni najlepiej pokazują, jak film rozkłada akcenty między próbę przetrwania, niedowierzanie i czarny humor całej koncepcji.

Czwarta odsłona nie oferuje najbardziej złożonej galerii bohaterów w historii cyklu, ale ma obsadę wystarczająco sprawną, by utrzymać napięcie. Dla jednych będzie to wada, bo trudno mocno przywiązać się do postaci. Dla innych zaleta, bo film nie zwalnia i szybko przechodzi do sedna.

Właśnie dlatego obsadę tego filmu najlepiej oceniać nie w kategoriach wielkich kreacji, tylko funkcji, jakie pełni w ramach serii. „Oszukać przeznaczenie 4” to przede wszystkim maszyna do budowania napięcia, a bohaterowie są jej częścią – czasem szkicową, ale zwykle wystarczająco wyrazistą, by nie pogubić się w tej śmiertelnej kolejce.